Verkenning Ruimtegebrek Rotterdamse haven en impuls leefomgeving

De Rotterdamse haven verandert de komende decennia ingrijpend. Nieuwe activiteiten voor de energie-, grondstoffen- en materialentransitie hebben ruimte nodig, terwijl bestaande bedrijven en installaties niet meteen verdwijnen. Ook andere opgaven, bijvoorbeeld voor energie-infrastructuur en defensie, doen een beroep op de schaarse ruimte in de haven.

Daarom onderzoeken Rijk, provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam, Havenbedrijf Rotterdam en DCMR Milieudienst Rijnmond hoeveel ruimte de haven in de toekomst nodig heeft en welke oplossingen mogelijk zijn. We kijken ook hoe we de leefomgeving rond de haven kunnen verbeteren - een toekomstbestendige haven kan immers niet zonder vitale regio. Dat doen we in de Verkenning Ruimtegebrek Rotterdamse haven en impuls leefomgeving, een van de uitvoeringsprojecten van NOVEX Rotterdamse haven.

Hoeveel ruimte heeft de haven nodig?

Dat de haven ruimte nodig heeft voor nieuwe activiteiten is duidelijk. Hoeveel precies, is moeilijker te voorspellen. De economie verandert en het is onzeker welke nieuwe activiteiten zich de komende decennia ontwikkelen, hoeveel ruimte ze nodig hebben en wanneer bestaande ruimte vrijkomt.

Verschillende partijen hebben onderzoek gedaan naar de toekomstige ontwikkeling van de haven en de industrie. Zo zijn voor NOVEX verschillende scenario's gemaakt. Ook het ministerie van Klimaat en Groene Groei en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) onderzochten mogelijke ontwikkelingen. De uitkomsten lopen uiteen, onder meer doordat de onderzoeken van verschillende ontwikkelingen en verwachtingen uitgaan. De Verkenning bepaalt de grootste gemene deler van deze onderzoeken, zodat een zo goed mogelijk onderbouwde bandbreedte voor de ruimtevraag ontstaat.

Welke oplossingen zijn mogelijk?

Voor het mogelijke ruimtegebrek zijn drie hoofdrichtingen in beeld:

de ruimte in de bestaande haven slimmer en intensiever gebruiken;
bestaande bedrijventerreinen in de regio benutten, eventueel met een beperkte uitbreiding van de haven (op land) of van deze bedrijventerreinen;
de haven mogelijk uitbreiden richting zee.

Ook een combinatie van deze oplossingen is mogelijk. De betrokken partijen onderzoeken de gevolgen van de verschillende opties. Het uitgangspunt is om de bestaande ruimte zo goed mogelijk te gebruiken. Een uitbreiding richting zee komt pas in beeld als de andere oplossingsrichtingen onvoldoende ruimte bieden.

Impuls voor de leefomgeving

De Verkenning richt zich ook op het verbeteren van de leefomgeving rond de haven. De toekomst van de haven en die van de omliggende regio hangen namelijk nauw met elkaar samen. Voor de transitie van de haven zijn veel mensen nodig. Om voldoende mensen te vinden en vast te houden, moet de regio ook een aantrekkelijke plek zijn om te wonen. Daarom hoort de leefomgeving nadrukkelijk bij deze Verkenning. Daarbij staan twee onderwerpen centraal: landschap en recreatie en de woon- en leefomgeving.

Bij landschap en recreatie gaat het bijvoorbeeld om een meer robuuste natuur en meer mogelijkheden om te recreëren. Voor de woon- en leefomgeving gaat het onder meer om een betere milieukwaliteit, betere voorzieningen en het toekomstbestendig maken van bestaande wijken.

De impuls heeft een eigen doel: de leefomgeving rond de haven verbeteren. Het gaat dus niet om compensatie voor eventuele nadelige gevolgen van oplossingen voor het ruimtegebrek. Die gevolgen worden apart onderzocht en als het nodig is volgen er afzonderlijke maatregelen.

Meedenken over de Verkenning

Bewoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen kunnen tijdens de Verkenning meedenken. Zij kunnen oplossingen aandragen, reageren op voorstellen en aangeven welke onderwerpen volgens hen aandacht verdienen.

Actuele stand van zaken

De eerste formele inspraakronde liep van 2 juni tot en met 14 juli 2026. Bewoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen konden ideeën aandragen voor het ruimtegebrek en de leefomgeving. Ook konden zij aangeven hoe ze bij het vervolg betrokken willen worden. Het projectteam bekijkt de reacties en maakt in september bekend wat ermee gebeurt.

Eind 2026 moet duidelijk zijn welke oplossingen kansrijk zijn. In 2027 onderzoekt het projectteam de effecten daarvan verder. Het doel is om eind 2027 voor beide opgaven tot een voorkeurskeuze te komen.

Lees ook de eerder verschenen nieuwsberichten: